به منظور بررسي اثر قارچ هاي ميکوريز وسيکولار- آربوسکولار (VA) فسفر و تنش خشکي بر کارآيي جذب عناصر غذايي در گياه گندم، سه عامل قارچ (در دو سطح، کاربرد و عدم کاربرد آن)، فسفر در سه سطح 6 و 12 گرم P2O5 در متر مربع) و آبياري (از مرحله ظهور سنبله در پنج سطح 55.1، 46.2، 36.1، 24.8 و 10.5 ميلي متر آب در هر دور آبياري) بر اساس روش هنکس و همکاران (Hanks et al., 1980) در 3 تکرار بر روي گندم مهدوي بررسي گرديدند. بر اساس نتايج به دست آمده، کاربرد قارچ سبب افزايش کارآيي جذب فسفر و پتاسيم گرديد و اثر فسفر نيز بر صفات مذکور در سطح 1 درصد معني دار بود. بين کاربرد و عدم کاربرد قارچ از نظر کارآيي جذب ازت تفاوت معني داري وجود نداشت. در حالي که سطوح مختلف فسفر از لحاظ اين صفت اختلاف معني دار در سطح 1 درصد نشان دادند. مقايسه ميانگين اثر متقابل سه گانه قارچ، فسفر و آبياري بر روي کارآيي جذب فسفر مشخص نمود که در گياه گندم همزيست با قارچ ميکوريز VA در شرايطي که 46.2 ميلي متر آب در هر دور آبياري بدون مصرف فسفر در نظر گرفته شد، بيشترين کارآيي جذب فسفر (428.7 گرم فسفر جذب شده به ازاي هر کيلوگرم فسفر قابل جذب خاک) مشاهده گرديد. در حالي که در گياه گندم غير همزيست، بالاترين ميزان اين صفت (295 گرم فسفر جذب شده به ازاي هر کيلوگرم فسفر قابل جذب خاک) ناشي از مصرف 55.1 ميلي متر آب در هر دور آبياري و 6 گرم P2O5 در متر مربع بود.

به منظور مطالعه اثر شوري آب با روش آبياري باراني بر عملکرد ارقام مختلف گندم با اختلاط آب شور و شيرين، آزمايشي در سال زراعي 77-1376 در ايستگاه تحقيقات کشاورزي رودشت اصفهان به صورت کرت هاي يک بار خرد شده، در قالب طرح بلوک هاي کامل تصادفي و در چهار تکرار اجرا گرديد. کرت هاي اصلي به چهار تيمار آب (با هدايت الکتريکي آب متوسط 5، 7، 9 و 11 دسي زيمنس بر متر) و کرت هاي فرعي به چهار رقم گندم (مهدوي، کراس سرخ تخم، قدس و نيک نژاد) اختصاص يافت. هر تکرار آزمايش به ابعاد 30×15 متر بود که در رئوس شبکه 15×15 متري از آبپاش هاي نلسون با زاويه پاشش 360 درجه و به شعاع پرتاب آب حدود 15 متر قرار داشت. به منظور آبياري کرت ها از روش تلفيقي باراني آب شيرين و شور استفاده به عمل آمد. مقايسه ميانگين داده هاي حاصل از اندازه گيري تيمارها به روش دانکن در سطح 5 درصد نشان داد که: تيمارهاي مختلف کيفيت آب بر عملکرد دانه اثر معني داري داشتند. عملکرد دانه با کيفيت آب 11 دسي زيمنس بر متر نسبت به 5 دسي زيمنس بر متر 50 درصد کاهش نشان داد. ارقام مختلف از نظر عملکرد اختلاف معني داري نشان ندادند. ارقام مهدوي و نيک نژاد به ترتيب بيشترين و کمترين عملکرد دانه را به خود اختصاص دادند.

چکیده مقاله :

 تحقيق حاضر به منظور بررسي اثر جايگذاري جداگانه کود و بذر در عمق هاي مختلف خاک بر عملکرد گندم ديم رقم سبلان در ايستگاه تحقيقات کشاورزي ديم مراغه به مورد اجرا گذاشته شد. به همين منظور، خطي کار اصلاح شده اي انتخاب و آزمايشي در قالب طرح آماري بلوک هاي کامل تصادفي با هفت تيمار در چهار تکرار و به مدت 3 سال اجرا گرديد. نتايج به دست آمده از تجزيه آماري نشان داد که اختلاف عملکرد بين تيمارها در سطح احتمال 1% معني دار بوده و جداسازي کود از بذر موجب افزايش عملکرد شده است. مقايسه ميانگين عملکرد تيمارها به روش آزمون چند دامنه اي دانکن نشان داد که جايگذاري کود در عمق 9 سانتي متر زير بذر با ميانگين 1886 کيلوگرم در هکتار بيشترين و اختلاط کود و بذر در بستر بذر با ميانگين 1334 کيلوگرم در هکتار کمترين عملکرد را داشته است. نتايج حاصل از اين بررسي همچنين نشان داد که تعداد سنبله در واحد سطح در تيمار جايگذاري کود 9 سانتي متر زير بذر نسبت به ساير تيمارها بيشتر بود. رابطه تعداد سنبله در واحد سطح با عملکرد دانه مثبت و معني دار بود (r = 0.76). عملکرد پايين در اعمال کود به صورت مخلوط با بذر ممکن است به دليل جايگذاري کود در بستر بذر و در عمق کمتر (در محلي که رطوبت خاک کم و فشار اسمزي بيشتر موجب خسارت به جوانه زني بذر گردد) باشد.

چکیده مقاله :

 ساليانه حدود 4 ميليون هکتار از اراضي ديم کشور زير کشت گندم قرار دارد که حدود يک ميليون هکتار آن در مناطق گرمسير و نيمه گرمسير واقع شده است. از جمله عواملي که در نقاط ديم گرمسير و نيمه گرمسير موجب کاهش راندمان محصول مي شود کمبود بارندگي (خشکي)، توزيع نامناسب بارندگي، کمبود رطوبت خاک و گرمي هوا به خصوص در دوره زايشي گياه مي باشد. از تنش هاي زنده مي توان به بيماري هاي زنگ زرد، زنگ قهوه اي، سفيدک پودري، فوزاريوم و سياهک ها اشاره نمود ( Macas et al., 1996)که همه ساله خسارت زيادي را به محصول وارد مي کند.

علف های هرز جزء محدود کنندهای اصلی عملکرد محصولات زراعی در اکثر سیستم های کشاورزی و بخصوص سیستم ارگانیک هستند. در سیستم کشاورزی مرسوم، علف های هرز توسط علفکش ها کنترل می شوند اما این فعالیت نگرانی هایی را در مورد سلامت انسان و محیط در پی داشته است. استفاده گسترده از علفکش ها یک مشکل جدید به نام علف های هرز مقاوم به علفکش به وجود آورده است(2).

اثرات آللوپاتی، ناشی از مواد بازدارنده ای است که بصورت مستقیم توسط گیاهان زنده به محیط وارد شده اند یا شامل تمامی ترشحات ریشه، مواد حاصل از آبشویی، تبخیر و بقایای گیاهی تجزیه شده، می باشد. Whittaker و Feeuy مواد سمی گیاهی را آللوکمیکال نامیدند. استفاده از آللوپاتی برای کنترل علف های هرز مطالعات زیادی را در چند دهه گذشته بخود اختصاص داده است(7).

گندم یکی از غذاهای اصلی در جهان است که آزمایشات بین المللی زیادی برای ارزیابی توانایی آللوپاتیک آن در جلوگیری از رشد علف هرز در جهان صورت گرفته است. اولین بررسی ها در اواخر دهه 1960 نشان داد که آللوپاتی بقایای گندم در بین ارقام متفاوت است(6). گیاهچه ها، کاه وکلش و عصاره آبی بقایای گندم باعث بروز اثرات آللوپاتی بروی رشد تعدادی از علف های هرز می شود.

چکیده :

بازیافت DNA با اهداف متفاوت ژنتیکی صورت می گیرد که یکی از این اهداف توالی یابی DNA می باشد. لذا ضرورت دارد که مراحل بازیافت DNA برای هر گونه گیاهی بهینه شود .

 به منظور بهینه سازی شرایط باز یافت DNA از ارقام مختلف گندم ، تحقیقی در آزمایشگاه ژنتیک مولکولی دانشگاه زابل صورت گرفت .DNA این ارقام به روش دلاپورتا استخراج ، پس از تعیین غلظت نمونه ها برای تکثیر قطعات DNA الگو از پرایمرهای تصادفی و نیمه تصادفی استفاده شد . پس از الکتروفورز محصولات حاصل از PCR برروی ژل آگارز 1% ، باندهای تکثیری که از کیفیت و وضوح خوبی برخوردار بودند انتخاب و از روی ژل جدا شده و روشهای مختلف برای بازیافت DNA  استفاده شد که مناسبترین روش بازیافت ، استفاده از PCR مجدد و ته نشین کردن DNA حاصله با اتانول بود . که در این روش باند جدا شده از ژل پس از سانتریفیوژ لحظه ای ،به مدت 15 دقیقه در دمای 70- قرار داده شد و سپس  در دمای 65 درجه حمام آب گرم قرار داده شد تا باند ذوب شود پس از آن باند ذوب شده را در تریس حل کرده و از این محلول به عنوان ماده اصلی مجدداً برای PCR استفاده گردید . PCR با همان شرایط PCR اولیه صورت گرفت و محصولات PCR الکتروفورز گردیده و در صورت تشکیل باند،باند حاصله را با اتانول ته نشین کرده که این DNA ته نشین شده آماده توالی یابی میگردد .

واژگان کلیدی : گندم،بازیافت،ژل،آگارز

چكيده

در ايـن پژوهش اثر تلقيح بذرهاي گندم با باكـتـري آزوسپيريلوم برازيلنس1 برروي ميزان محصول، مقدار پروتئين و درصد رسوب پروتئين دانه سه رقم گندم زراعي (قدس، اميد و روشن) تحت تيمار شوري آب آبياري (2، 5 و 8 dSm-1) با استفاده از طرح آماري كاملا تصادفي در سه تكرار مورد بررسي قرار گرفت. پس از برداشت، نسبت به اندازهگيري ميزان عملكرد دانه و مقادير نيتروژن و پروتئين در ماده خشك دانه و درصد رسوب پروتئين در هر نمونه اقدام گرديد. نتايج پژوهش حاكي از اثر معنيدار فاكتورهاي آزوسپيريلوم و شوري بر عملكرد دانه ، مقدار پروتئين و ميزان رسوب پروتئين دانه در ارقام گندم بود. افزايش شوري باعث كاهش ميزان عملكرد و بر عكس سبب افزايش پروتئين و ميزان رسوب پروتئين شد. در گياهان تلقيح شده با آزوسپيريلوم كليه شاخصهاي اندازهگيري شده در مقايسه با گياهان تلقيح نشده افزايش معنيداري نشان دادند. نتايج اين پژوهش نشان داد كه آزوسپيريلوم ميتواند با تعديل شرايط نامناسب (شوري) در بالا بردن عملكرد دانه و ميزان پروتئين ارقام گندم نقش مثبت و معني داري را ايفا كند. در اين راستا اثر متقابل تلقيح با آزوسپريلوم و رقم گندم معني دار بود بنحوي كه در تيمار شاهد رقم گندم قدس نسبت به دو رقم ديگر با مقدار 2/24% افزايش در عملكرد، 31% افزايش در مقدار پروتئين دانه و 1/24% افزايش در رسوب پروتئين درحالت تلقيح شده با آزوسپريلوم برتري نشان داد. اين در حالي است كه دو رقم ديگر نيز به دليل استفاده از آزوسپيريلوم عملكرد، مقدار پروتئين و رسوب پروتئين بيشتري داشتند. در شرايط شور نيز افزايش پروتئين و رسوب پروتئين براي رقم قدس نسبت به ساير ارقام فزوني داشت.

خصوصیات گیاه گندم

گندم ، گل آذین سنبله‌ای دارد. از هر گره آن معمولا یک سنبلچه متشکل از دو گلوم و سه گلچه بوجود می‌آید. گاهی تعداد گلچه‌ها به 9 هم می‌رسد. دانه گندم بین دو پوشش قاشق مانند به نامهای پوشک بیرونی (لما) و پوشک درونی (پائولا) قرار گرفته است. برگهای گندم مانند برگهای سایر غلات (به جز ذرت و ارزن) ، نازک و کم عرض بوده و زبانه‌های کوچکی دارند.

میوه گندم

میوه گندم با توجه به گونه آن ، 3 تا 10 میلیمتر طول و 3 تا 5 میلیمتر هم قطر دارد و شامل بخشهای زیر است.

    * گیاهک: یا رویان که تقریبا 5/2 درصد وزن دانه را تشکیل می‌دهد و سرشار از پروتئین و چربی است که این بخش را معمولا در تهیه آرد گندم جدا می‌کنند.
    * سبوس: همان پوسته دانه است و تقریبا 14 درصد از وزن دانه را تشکیل می‌دهد. سبوس را هم همچون گیاهک در مرحله آرد سازی از دانه جدا می‌کنند