جنگل منطقه وسيعي پوشيده از درختان ، درختچه ها و گونه
هاي علفي است كه همراه با جانوران وحشي نوعي اشتراك حياتي گياهي و جانوري را تشكيل
داده و تحت تاثير عوامل اقليمي و خاكي قادر است تعادل طبيعي خود را حفظ كند.جنگلها در تمام نواحی
زمین که قابلیت رشد درخت در آنها وجود دارد و از نظر ارتفاع در زیر خط درخت قرار
دارند یافت میشوند، مگر اینکه بارش باران در آنجا کم بوده، یا تناوب آتش سوزیهای
طبیعی زیاد باشد. جنگلها عمدتاً شامل تعداد زیادی از گونههای درختان با ارتفاع
مختلف میباشند، و در کنار اینها درختچهها و درختان جوان رشد میکنند، که سبب
استفاده بهینه از نور آفتاب میشود. یک جنگل به شکل طبیعی اش، محل زندگی بسیاری از
جانوران و گونههای گیاهی میباشد.
مقدمه معيارها (Creteria) و شاخص (Indicators) ابزاري براي تعريف, پايش و ارزيابي حركت به طرف جنگلداري پايدار محسوب ميشوند . اصلاح و مفهوم معيار نشاندهنده اصول يا شرايط اصلي براي پايداري است كه بر طبق آنها توان توليدي و نقش هاي حفاظتي و اجتماعي جنگلها مورد قضاوت واقع ميشود . هر معيار هم داراي چندين شاخص كمي و كيفي براي اندازه گيري و پايش است كه بطور منظم و متوالي مورد اندازه گيري قرار مي گيرند، تا اثرات مديريت جنگل مشخص و معين شود . معيارها و شاخصهاي جنگلداري پايدار در سطح ملي ممكن است بر سياست و قوانين جنگل و تشكيلات بخش جنگل تأثير گذار باشند . در شرايط كنوني در سطح جهاني تقريباً همه كشورها در مناطق مختلف اكولوژيكي معيارها و شاخص هاي جنگلداري پايدار در سطح ملي را كه قبلاً با همكاري فائو و ساير ارگانهاي بين المللي تهيه شده است پياده و اجرا مي نمايند . معيارها و شاخص هاي جنگلداري پايدار براي هفت منطقه مختلف جهان از جمله فرايند كشورهاي اروپائي, فرايند مونترال, مناطق خشك افريقا, جنگلهاي استوائي, فرايند تاراپوتو و فرايند كشورهاي خاور نزديك تهيه گرديده است . تعداد و نوع معيارهاي جنگلداري پايدار در سطح ملي تقريباً براي همه مناطق اكولوژيكي جهان يكسان است .
مقدمه
مطالعه چشم انداز جنگلداري (Forestry Outlook Study) براي آينده يكي از
برنامه هاي فائو (FAO) ميباشد كه با همكاري كشورهاي مختلف براي مناطق
مختلف جهان و كشورها تهيه شده يا در حال انجام است . در اين رابطه اولين
سئوالي كه مطرح مي شود اين است كه هدف مطالعه چشم انداز جنگلداري چيست؟
هدف مطالعه چشم انداز جنگلداري تعيين گزينه هاي مختلف براي جنگلداري در
آينده است . گزينه هاي آينده براي جنگلداري در اين مطالعه براساس آينده
نگري به روش تهيه سناريوهاي كمي- كيفي است كه از نتايج اين مطالعه در درجه
اول بخش جنگلداري در تهيه راهبرد استفاده بعمل ميآورد . البته مطالعه چشم
انداز جنگلداري براي تصميم گيران اقتصادي و اجتماعي, برنامه ريزان, مؤسسات
علمي و تحقيقاتي, بخش خصوصي, جوامع مدني و افراد علاقمند هم كاربرد دارد .
مطالعه چشم انداز جنگلداري با همكاري فائو, كشورها و بعضي از نهادهاي بين
المللي تاكنون براي كشورهاي آسيا و اقيانوسيه, آمريكاي لاتين و درياي
كارائيب, افريقا و اروپا انجام شده است . اما براي كشورهاي غرب آسيا و
آسياي ميانه از سال 2004 تا سال 2005 تهيه مي گردد . اصولاً چشم انداز
جنگلداري در سطح ملي, منطقه اي و جهاني تهيه مي شود، بطوريكه بعد از اتمام
چشم انداز جنگلداري غرب آسيا و آسياي ميانه چشم انداز جنگلداري جهان تا
سال 2020 ميلادي تهيه خواهد شد .
در سال 1992 پس از كنفرانس زمين از ريو (Rio summit) دو مفهوم جنگلداري
پايدار و مديريت اكوسيستمي در رابطه با حفاظت و مديريت جنگلها بطور موازي
مورد توجه و بحث سازمانها, كنوانسيونها و محافل مرتبط با جنگلداري قرار
گرفتند .
جنگلداري پايدار (Sustainable forest management) ريشه خود را در جنگلداري
كلاسيك دارد و توسط بعضي از سازمانهاي بين المللي از قبيل فائو ITTO مورد
حمايت و ترويج قرار گرفته است . در حاليكه مديريت اكوسيستمي
(Ecosystem management) توسط كنوانسيون حفظ تنوع زيستي (CBD) بعنوان يك
چارچوب مورد قبول واقع شده است . در شرايط كنوني هم بحث بر سر تفاوتهاي
اين دو مفهوم, قابليت اجرائي و كارائي آنها مي باشد . به همين جهت در اين
زمينه تاكنون
بحث ها، كارگاههاي مختلف آموزشي و مطالعات زيادي صورت گرفته است . هدف اين
مقاله بررسي تفاوتهاي اين دو مفهوم ميباشد كه هر دو يك هدف بلند مدت يعني
حفاظت و مديريت اصولي جنگلها را دنبال ميكنند . اهميت روش و شفاف شدن اين
مفاهيم در رابطه با تدوين سياست جنگل و پايش و ارزيابي حفاظت و مديريت
جنگلها توسط كشورهاي مختلف است . زيرا اين دو مفهوم تاكنون دقيقاً بررسي و
مقايسه نشده اند، بطوريكه گاهي افراد و سازمانهاي مرتبط با جنگلداري تصور
و برداشت روشني از اين دو مفهوم ندارد .
فصلاول- تعاريف
ماده1 - تعريفاصطلاحاتيكهدر قوانينجنگلو مرتعبكار رفتهبهشرحزير است:
1ـ جنگليا مرتعيا بيشهطبيعيعبارتاز جنگليا مرتعيا بيشهاياستكهبهوسيلهاشخاصايجاد نشده باشد.
2ـ بوتهجنگلي-رستنيهايخودرويو خشبيكهساقهآنها بهطور
طبيعيكميبالاتر از سطحخاكمنشعبشدهباشد و نوعا در جنگلها يا
اراضيجنگلييا بيشهها ميرويد.
3ـ بوتهكويري- كليهنباتاتخودرويچندسالهبهجز درختكهدر كوير و بيابانميرويد بوتهكويريناميدهميشود.
4ـ كنده- آنقسمتاز تنهدرختكهپساز قطعيا شكستهشدنيا سوختندر زمينباقيبماندكندهناميدهميشود.
5ـ نهال- درختجوانياستكهدارايساقهمشخصيبودهو قطرينآنكمتر از پنجسانتيمترو در مورد شمشاد قطرينكمتر از سهسانتيمتر باشد.
6ـ اراضيجنگلي:
الف- زمينهاييكهدر آنها آثار و شواهد وجود جنگلاز قبيلنهاليا
پاجوشيا بوتهيا كندهدرختانجنگليوجود داشتهباشد مشروط بر آنكهدر
تاريخمليشدنجنگلها (27/10/1341)تحتكشتيا آيشنبودهو تعداد كندهدر
هر هكتار از بيستو يا تعداد نهاليا بوتهجنگليدر هرهكتار جداگانهيا
مجموعا از يكصد عدد و يا مجموعتعداد نهالو بوتهو كندهدر هر هكتار از
يكصد عدد متجاوز باشد.
جنگل هاي باراني استوایی، جنگل هاي مرطوب گرم و خيلي متراكمي هستند. آنها پناهگاه ميليون ها گياه و جانور هستند. جنگل هاي باراني بي نهايت از نظر سکونت موجودات زنده و بوم شناسي زمين مهم هستند. گياهان جنگل های باراني بيشتر اكسيژن زمين را توليد مي كنند. اين گياهان همچنين براي مردم از خیلی نظرها مهم هستند. بسياري از آنها در ساخت داروهاي جديد كه با بيماري ها مي جنگند مورد استفاده قرار مي گيرند.
جنگل هاي باراني در كجاها هستند؟ جنگل هاي گرمسيري در نوار گرداگرد استوا قرار دارند، اكثراً در منطقه بين مدار رأس السرطان (5/23 درجه عرض جغرافيايي) و مدار رأس الجدی (5/23 درجه عرض جغرافيايي) قرار دارند. اين 3000 مايل (4800 كيلومتر) نوار پهن استوا ناميده مي شود. جنگل هاي باراني گرمسيري در آمريكاي جنوبي، آفريقاي غربي، استراليا، هند جنوبي و آسياي جنوب شرقي پيدا مي شوند.
حيات در جنگل هاي باراني جانوران و گياهان مختلفي در بخش هاي مختلف جنگل های باراني زندگي مي كنند. دانشمندان جنگل های باراني را بر اساس بوم شناسی به دو منطقه تقسيم بندي مي كنند.
ما انسان ها به عنوان يك گونه زيستي، اين كره خاكي را با چندين ميليون گونه زيستي ديگر شريك هستيم. هر جا شراكتي وجود دارد قوانيني نيز وجود دارد كه طرفين شراكت را موظف به رعايت حقوق يكديگر مي نمايد. اما متأسفانه در اين شراكت جهاني، حقوق شركاي ما به شدت مورد تضييع قرار گرفته است. انسان طي قرن هاي متمادي، حقوق شركاي خود را ضايع كرده است و معضلات عمده جهاني همگي ناشي از همين امر مي باشد. اكنون وقت آن رسيده است كه انسان خردمند واقعاً به خرد خود رجوع كند و از اين بي عدالتي، كه در نهايت به ضرر خودش و به نابودي مأوايش منجر مي شود دست بردارد. براي آشنايي با وظايف خود در زمينه حفظ اين منزل مشترك بايد هر چه بيشتر با آن آشنا شويم. شناخت انواع زيستگاه هاي كره زمين در اين زمينه، ضروري است. مطلب ذيل به بررسي جنگل ها و اهميت آنها پرداخته است. جنگل ها زيستگاه هاي مهم جهان هستند كه حدود يك سوم سطح خشكي هاي زمين را اشغال مي كنند.
در حدود ۴۲۰ ميليون سال پيش در طي دوران سيلورين، گياهان كهن و بندپايان باستاني شروع به انتشار در كره زمين كردند
معرفی مهمترين علفهای هرز خزانه توليد نهال سوزنیعلف هرز گياهی است نا خواسته که در خارج از محل اصلی خود می رويد و يک نوع آفت
محسوب ميشود که به نوعی همه افراد جامعه از آن متاثر می شوند عموما" خسارتي که غلفهای هرز واردمي کنند شامل کاهش عملکرد گياهی و دامی کاهش راندمان استفاده از زمين . کاهش کيفيت فرآورده های گياهی و دامی کاهش راندمان نيروی کار انسان افزايش هزينه های بعدی مربوط به کنترل آفات و بيماريها ايجاد مسائل و مشکلات در زمينه مديريت منابع آب خاک و … ميباشد . در نهالستان های جنگلي مازندران بدليل شرايط اقليمي و همچنين يژگيهای خزانه توليد نهال علفهای هرز به عنوان يکی از عوامل اصلی هزينه ساز مطرح می باشد . که 60 –40 درصد هزينه توليد هر اصله نهال را به کنترل علفهای هرز اختصاص می دهند . که اين گياهان علاوه بر رقابت درجذب نور آب و مواد غذائي کنترل و يا حذف آنها به هر روشی به نهال اصلی خسارت وارد می کندو بر روی رشد نهال ها اثر می گذارداين تحقيق در طی سالهای 77-1373 در نهالستان ايستگاه تحقيقات جنگل و مرتع پاسند انجام شدو مهمترين نهالهای سوزنی برگ که در اين نهلستان توليد می شود شامل سدروس , کاج کاشفی , سر در اين تحقيق تعداد 110 گونه علف هرز از نهالستان پاسند در طي سالهای 77-73 شناسايی و مورد بررسی قرار گرفت . [ادامه مطلب]
جنگلهاي جهان كه يكي از پايه هاي اساسي توسعه پايدار محسوب ميشوند خصوصاً در مناطق حاره كه جنگلهاي استوائي در معرض خطر تخريب و نابودي شديد قرار گرفته اند . به همين جهت يكي از نگرانيها و چالش هاي جهاني حفاظت از اين منابع تجديد شونده است. كشورهاي مختلف براي مقابله با اين امر به تهيه برنامه هاي جامع تحت عنوان ” برنامه ملي جنگل “ با حمايت سازمانهاي مختلف جهاني اقدام نموده اند . از آنجائيكه شرايط اقتصادي، اجتماعي, فن آوري و اكولوژيكي در سالهاي اخير شديداً دچار تغييرات شده است، بنابراين براي بهنگام سازي سياست جنگل در هر كشور نياز مبرم به تهيه ” برنامه ملي جنگل “ ميباشد . اين برنامه كه چهارچوب برنامه ها و فعاليتهاي جنگلداري را در رابطه با استفاده از سرزمين و توسعه پايدار در سطح ملي هماهنگ مينمايد، لازم است در كشور ما نيز تهيه و اجرا شود . زيرا سياست و قوانين جنگل در شرايط فعلي با تغييرات حاصله در زمينه هاي مختلف سالهاي اخير سازگاري ندارد و از طرفي سياست جنگل در گذشته بصورت درون بخشي تهيه شده و نيازهاي ساير بخش ها مورد ملاحظه قرار نگرفته بود و به همين جهت سازمانهاي فرابخشي هم نقشي در جنگلداري پايدار بعهده ندارند.
بنابراين جهت بهنگام سازي و اتخاذ سياستهاي جديد با رويكرد جامع نگرانه با همكاري واحدهاي فرابخشي تهيه برنامه ملي جنگل بايد در اولويت قرار گيرد .
معيارها (Creteria) و شاخص (Indicators) ابزاري براي تعريف, پايش و ارزيابي حركت به طرف جنگلداري پايدار محسوب ميشوند . اصلاح و مفهوم معيار نشاندهنده اصول يا شرايط اصلي براي پايداري است كه بر طبق آنها توان توليدي و نقش هاي حفاظتي و اجتماعي جنگلها مورد قضاوت واقع ميشود . هر معيار هم داراي چندين شاخص كمي و كيفي براي اندازه گيري و پايش است كه بطور منظم و متوالي مورد اندازه گيري قرار مي گيرند، تا اثرات مديريت جنگل مشخص و معين شود . معيارها و شاخصهاي جنگلداري پايدار در سطح ملي ممكن است بر سياست و قوانين جنگل و تشكيلات بخش جنگل تأثير گذار باشند . در شرايط كنوني در سطح جهاني تقريباً همه كشورها در مناطق مختلف اكولوژيكي معيارها و شاخص هاي جنگلداري پايدار در سطح ملي را كه قبلاً با همكاري فائو و ساير ارگانهاي بين المللي تهيه شده است پياده و اجرا مي نمايند . معيارها و شاخص هاي جنگلداري پايدار براي هفت منطقه مختلف جهان از جمله فرايند كشورهاي اروپائي, فرايند مونترال, مناطق خشك افريقا, جنگلهاي استوائي, فرايند تاراپوتو و فرايند كشورهاي خاور نزديك تهيه گرديده است . تعداد و نوع معيارهاي جنگلداري پايدار در سطح ملي تقريباً براي همه مناطق اكولوژيكي جهان يكسان است . اما تنوع و تعداد شاخص هاي آنها در مقايسه با يكديگر متفاوت هستند .
ثبت شده در مرکز مقالات مهندسی
کشاورزی سه شنبه نهم تیر 1388ساعت 3:12 توسط: آروین 2812 181 0919 جزوات ارشد کشاورزی
