یکی از ویژگیهای جامعه روستایی سنتی ، پایین بودن میزان تحرک اعم از جغرافیایی و اجتماعی است. جامعه روستایی سنتی دارای وضعی به نسبت ثایت و کم تحرک است. مردمان سنتی روستایی به دشواری زادگاه خود را ترک می‌کنند و در محل دیگری سکونت می‌گزینند. وجود روابط نخستین ، نزدیک ، صمیمانه و چهره به چهره در جامعه روستایی که مبتنی برشناخت متقابل افراد و متناسب با روحیه دهقانان سنتی است، یکی از مهمترین عوامل باز دارنده تحرک مکانی است.

دهقان در محیط‌های نا آشنا و نا مانوس خارج از اجتماع روستا که فاقد روابط صمیمانه ، نزدیک و عاطفی است، احساس غربت و بیگانگی می‌کند. به همین جهت ترک یار و دیار و سرزمین پدری و اقامت در محلی بیگانه برای او دشوار و رنج آور است.

کلمات کلیدی: مرکز مقالات تخصصی کشاورزی > ترویج و آموزش کشاورزی > تحرک جغرافیایی و مهاجرت در روستا > مقایسه تحرک جغرافیایی در میان قشرهای مختلف روستایی > مهاجرت روستائیان به شهر  >عوامل موثر درمهاجرت

امروزه شواهد گسترده حاکی از ان است که زنان روستایی همانند مردان در سرتاسر جهان در گسترده ای از فعالیتهای تولیدی ضروری برای رفاه خانوار ، بهره وری کشاورزی ورشد اقتصادی درگیر می باشند. هنوز سهم ذاتی زنان در سیاستهای کشاورزی و تحلیلهای اقتصادی مرسوم ، کم ارزش و حاشیه ای تلقی می شود ، در حالی که سهم مردان محوری به حساب می اید واغلب تمرکز کارکردها به طور انحصاری بر مردان واقع است. زنان بطور معمول و نادرست ، در پیمایشهای آماری کشاورزی به لحاظ اقتصادی غیر فال در نظر گرفته می شوند.

خدمات ترویج کشاورزی اهمیت چندانی برای خدمات رسانی مطلوب به کشاورزان زن از نظر پوشش و اثر بخشی قایل نیستند.

سیاستگذاران و کارگزاران نهادی هنوز بر این باور هستند که غالبا مردان فعالیتهای کشاورزی را انجام می دهند و زنان تنها یک نقش حمایتی را ایفا می کنند. برای مثال یک تعریف رسمی به عمل امده برای کشاورزی در نیجریه در سال 1965 بیان می دارد که کشاورز، مرد بزرگسالی است که به کار کشاورزی مشغول است و ...

 مسائل اقتصاد کشاورزی ایران پیچیدگی های خاصی دارد و حل آنها مستلزم آشنایی با موانع سخت افزاری و نرم افزاری کشاورزی می باشد. عمده ترین موانعی که بخش کشاورزی در برنامه های توسعه در پیش دارد، مانع ساختاری بویژه چندگانگی ساختاری و تعدد و تنوع نظام بهره برداری با غلبه ساختار سنتی در قالب نظام بهره برداری دهقانی است. اکثر کارشناسان ، محققان و برنامه ریزان بخش کشاورزی به واقعیت موجودی نظام بهره برداری دهقانی توجه لازم را مبذول نداشته اند، بنابراین بررسی و تبیین آن به منظور ایجاد توسعه اجتماعی ـ اقتصادی از اهمیت زیادی برخوردار است زیرا این نظام بخش وسیعی از اراضی خرد و کم وسعت را تشکیل می دهد و با وجود دارا بودن مسائل و مشکلات فراوان ، هنوز بهره برداران خرد و دهقانی سهم و نقش نسبتاً بالایی در تامین معاش روستاییان و اقتصاد روستایی و بهره برداری از زمین ها ، تولید و توسعه بخش کشاورزی به عهده دارند .

در این مقاله کوشیده شده است خصوصیات نظام بهره برداری خرد و دهقانی، طی سالهای 1339 تا 1382 مورد بررسی و تجزیه و تحلیل آماری قرار گیرد . همچنین جهت نگاه کاربردی به مساله، اجرا و بررسی سیاست ها و راهکارهای عملی از نظرات کارشناسی و دیدگاه کشاورزان، مطالعات اسنادی و کتابخانه ای استفاده گردیده است.

امروزه با استفاده از فناوري نوين و اينترنت، کشاورزي، پزشکي و بسياري از فعاليتهاي ديگر همانند مديريت صنعت پرورش گل و گياه از راه دور عملي شده است. اين فناوري ابعاد مختلف پرورش و توليد گلها و گياهان زينتي را در بر مي‌گيرد. امروزه استفاده از اينترنت در مراكز صنعتي توليد گل و گياه و ارائه تصاوير زنده به صورت Online از اين مراكز، استفاده مي­شود. اين نوع استفاده يكي از كاربردهاي فناوري اطلاعات در محيط‌هاي بسته مي‌باشد كه كليه شرايط آب و هوايي از راه دور كنترل مي‌شود. با استفاده از مانيتورهايي كه در محيط گلخانه يا پرورش گياهان نصب شده‌اند و از طريق سنسورها و گيرنده‌هايي كه در آنجا قرار دارند كليه تغييرات و وضعيت جاري محيط و گياه به اطلاع كشاورز رسانده مي‌شود. كشاورز مي‌تواند سيستم و دماي گرمايشي محيط گلخانه را تنظيم كند و عناصر موجود در خاك را مورد آزمايش قرار دهد. ن سيستم كنترل از راه دور تحت عنوان پرورش گياهان سخنگو نام گرفته است. در اينجا با استفاده از سنسورها (Sensors) و حساسه‌هاي شيميايي كه در خاك اطراف گياه قرار دارند، وضعيت فعلي و شرايطي را كه گياه در آن زندگي مي‌كند را به كشاورز و رايانه او منتقل كنند. رايانه با آناليز اين داده‌ها دستورات لازم را پيشنهاد مي‌كند و كليه عمليات به صورت خودكار انجام مي‌شود.  مرحله بعد عرضه محصول به بازار است و اين مرحله به صورت خدمات  پس از فروش انجام مي‌گيرد. به واسطه شبکه Online برقراري ارتباط، بازاريابي و اخذ سفارش هزينه چنداني را بدنبال نخواهد داشت.

امروزه استفاده از رايانه، زندگي بشر را در تمامي وجوه دگرگون ساخته است. مطالعات انجام شده در ارتباط با برنامه هاي  توسعه اغلب كشورها، نشاندهنده محوري بودن نقش فناوري اطلاعات و ارتباطات در اين گونه برنامه هاست. فناوري اطلاعات  و ارتباطات را مي توان به عنوان ابزاري نيرومند براي ارتقاي كيفيت و كارايي آموزش مورد استفاده قرار داد به گونهاي كه شيوه سنتي آموزش را دستخوش تغيير قرار داده و ديگر نيازي به حضور فيزيكي در كلاسهاي درس نباشد.

انفورماتيك، تله ماتيك ارتباط راه دور به كمك رايانه و مخابرات، مجموعه اي را پديد آورده كه منشا انقلاب سوم بر پايه صنعت اطلاع رساني شده است انقلابي كه محور آن دسترسي به اطلاعات، جستوجو و بازيابي اطلاعات در مدت زمان محدود و هزينه معقول است و نهايتا _موجبات تحقق دهكده  جهاني و جامعه  اطلاعاتي را پديد مي آورد .تعاريف متعددي از جامعه اطلاعاتي ارائه شده است ولي محوريت چنين جامعهاي، اطلاعات وتوليد ارزشهاي اطلاعاتي است نه توليد ارزشهاي مادي.

تعریف اطلاعات
اطلاعات عبارت است از داده های شکل گرفته و تغییر یافته به طوری که معنی دار و مفید باشند.
اطلاعات با بشر آمیخته شده و پدیده ای اجتماعی است به دلیل آنکه انسانها سبب انتقال اطلاعات میشوند. تقسیم کارمیان انسانها به منظورتامین نیاز ارتباطات میان انسانها زمینه سازانتقال اطلاعات بین افراد است. اطلاعات آن چیزی است که بتواند درسیستم ذهنی دریافت کننده دگرگونی ایجاد کند و ازبی نظمی بکاهد. حاصل این دگرگونی درسیستمهای انسانی- پدید آمدن دانش و توانایی تصمیم گیری است.
  
تعریف دانش
هرفرد درهرلحظه اززمان دارای ساختی ذهنی است که دانش اورا تشکیل میدهد. این دانش به تدریج و درطول زمان ازطریق جذب پاره های مختلف اطلاعاتی به دست آمده است و چون افراد-پیوسته ازمحیط پیرامون خود –آگاهانه یا ناآگاهانه-اطلاعات کسب میکنند این دانش درحال افزایش و گسترش است. به این ترتیب میتوان گفت که دانش ترکیبی سازمان یافته ازاطلاعات میباشد.درصورتی که پیشداشته های فرد با یافته های نو ترکیب شود دانسته پدید می آید.

بنا به تعریف واژه نامه دانشگاهی « وبستر » کارآفرین کسی است که متعهد می شود مخاطره های یک فعالیت اقتصادی را سازماندهی، اداره و تقبل نماید. اما این تعریف به نظر می رسد که همه انواع رفتارهای کارآفرینانه را در بر نمی گیرد، لذا برای رفع این نقص اینگونه تعریف می کنیم که: کارآفرینی فرایند خلق چیز جدید با ارزش، از طریق اختصاص زمان و تلاش مورد نیاز، در نظر گرفتن ریسک های مالی، روانی و اجتماعی همراه، رسیدن به پاداشهای منتج پولی و رضایت فردی و استقلال می باشد.

با توجه به تعریفی که ارایه شد و نیز مطالعات صورت گرفته، کارآفرین دارای ویژگیهایی است که به چند مورد ذکر می کنیم:

نیاز به موفقیت ( Need for achievement ):
عبارت از تمایل به انجام کار در استانداردهای عالی به قصد موفقیت در موقعیت های رقابتی. کارآفرین کارهایی را انتخاب می کند که دارای ریسک و سختی متوسط و حساب شده باشد.

برخورداری از مرکز کنترل درونی ( Locus of control ):

مقدمه
آموزش ،بنيان توسعه است. ترويج مكتب تحقق آموزش روستاييان است پس آموزش مبتني بر اين مكتب، بنيان توسعه روستايي است.
علم ترويج بنا به ضرورت زمان پا به عرصه ي دنياي علم گذاشت، به گواهي تاريخ، يكي از دلايل عمده پيروزي متفقين در جنگ جهاني دوم، رونق نهضت ترويج كشاورزي در كشور امريكا بود. در زماني كه اروپا در آتش خشم جنگ به جهنمي هول انگيز مبدل شده بود و مزارعي كه واژه فقر و نداري را براي اروپاييان به واژه غريبي مبدل ساخته بود، جولانگاه هيولاي آهنين و انباشته از مين هاي ريز و درشت شده بوذ. كشاورزان آمريكايي به مدد آموزشهاي فراگير و حياتي ترويج، در محيطي امن و به دور از هياهوي جنگ به خوبي انجام وظيفه مي كردند، و كم كاري همتايان اروپايي خود را كه به جاي كار در مزارع در ميدانهاي جنگ سرگرم نبرد بودند، جبران مي ساختند و با روانه ساختن دسترنج خود، متفقين را از لحاظ تامين اسلحه سبز آسوده خاطر مي كردند.
علم و مكتب ترويج از آن زمان، تاكنون با وجود همه فراز و نشيبها هم چنان به عنوان دانشي كاربردي و راهگشا در خدمت جهانيان بوده و براي ملتها و دولتها به عنوان نقطه قوت و اتكايي در مقابله با مشكلات جامعه بشري مطرح است.
امروزه ترويج و آموزش كشاورزي به عنوان علمي كاربردي، با ماهيتي فرا رشته اي و فرانظامي مطرح است. ترويج كشاورزي علمي است كه در آن دستاوردهاي علوم تجربي كشاورزي با واقعيتهاي دنياي انساني و اجتماعي پيوند مي خورد. ترويج علم است و بنابراين دوام و پويايي آن همانند ساير علوم، از طرفي بستگي تام به مطالعات و تحقيقات بنيادي و توسعه اي و كاربردي در حيطه آن دارد و از طرف ديگر ، به اشاعه ترويج و دستاوردهاي اين تحقيقات و نظريه پردازايها در قالب كتاب در مقاله نياز دارد.
متاسفانه با وجود قدمت ترويج سنتي كشاورزي در كشور و ريشه دار بودن مضامين و محتواي آن در فرهنگ اين مرز و بوم، ترويج جديد به عنوان علم وارداتي، كمتر در كشور گسترش و تكوين يافته است. و در مقايسه با ساير رشته ها با صعف عظيمي در زمينه كتاب و منابع فارسي مواجه است. و تعداد كتابهاي اختصاصي اين رشته به زبان فارسي بسيار اندك است.

ترویج و آموزش کشاورزی نوعی آموزش غیر رسمی به روستائیان و علاقمندان به کشاورزی برای آشنائی و استفاده از فناوری‌های نو جهت افزایش تولید و بهره‌وری و درآمد و ارتقای سطح زندگی تولیدکنندگان کشاورزی و رسیدن به اهداف توسعه کشاورزی و روستائی است.

ترویج کشاورزی یاری هدفدار در تصمیم‌گیری و شکل گیری نظرات تعریف شده است. کارشناسان آن را نوعی مداخله گری ارتباطی حرفه‌ای می‌‌دانند که توسط یک نهاد به منظور ایجاد تغییرات داوطلبانه رفتاری در کشاورزان با فرض داشتن منافع جمعی یا اجتماعی بنا می‌شود.

هدف ترویج کشاورزی رسیدن به اهداف توسعه کشاورزی و ارتقاء سطح زندگی کشاورزان بویژه کشاورزان خرده‌مالک و تهیدست است تا از طریق آشنائی با یافته‌های پژوهشی و فناوری بصورت ساده و کاربردی بتوانند با افزایش تولید و کاهش هزینه و کسب درآمد بیشتر سطح زندگی خود و خانواده را فراهم نمایند. ترویج کشاورزی در کشورهای در حال توسعه برای رسیدن به اهداف توسعه کشاورزی و روستائی یکی از عناصر ضروری است که بیشتر در قالب نظامهای دولتی و اخیرا در برخی کشورها بصورت فعالیتهای ترویج خصوصی کشاورزان را تحت آموزش به روشهای مختلف قرار می‌دهند. البته در کشور ما این هدف آنگونه که انتظار میرود محقق نگردیده است زیرا کارشناسان ما پس از تحصیل به خاطر کم تجربگی و تئوریک بودن مطالب درسی تدریس شده در دانشگاه اکثرا یا بیکارند یا هنگام ورود به عرصه کار و در عمل به جای کمک به رشد و توسعه کشاورزی و ترویج کشاورزی بین کشاورزان به پشت میز نشینانی تئوری پرداز و آمارساز مبدل می شوند که حتی کشاورزان نیز بر ناکار آمدی بسیاری از آنان در عرصه عمل به علوم آموخته شان شاهدند. و توجه به نابسامانی ها و عدم پیشرفت چشمگیر در این عرصه تاییدی بر این مدعااست .