سایت منابع جزوات ارشد دکتری

اهمیت آبیاری در زراعت افتابگردان
معمولا" افتابگردان به صورت دیم کاشته می شود. تحقیقات به عمل امده نشان دادندکه عملکرد افتابگردان با آبیاری نسبت به کشت دیم و در سال های بسیار خشک به میزان 100 تا 200 درصد عملکرد افزایش یافت. افتابگردان سازگاری وسیع با شرایط اقلیمی و خاک ها دارد.عملکرد های پائین ممکن است در اثر عوامل ذیل باشد: نامناسب بودن تراکم بوته ها در واحد سطح ,عدم کنترل علف های هرز , خسارت آفات وبیماری ها ,خسارت پرنده , خوابیدگی, دیر کشت , و تلفات مربوط به برداشت محصول.
بامدیریت تمام عوامل فوق الذکر و استفاده درست از اب , متوسط عملکرد 26 هیبرید افتابگردان و ارقام دانشگاه ایالت داکوتای شمالی در استگاه تحقیقات ابیاری کارینگتون در اواخر دهه 1970, عملکرد افتابگردان آبی 3608 کیلو گرم در هکتار بود و درمقابل عملکرد افتاب گردان دیم 1261کیلوگرم در هکتار بود. در زراعت آبی آفتابگردان بیماری کپک سفید موجب کاهش شدید عملکرد افتابگردان می شود.در شرایط آبیاری افتابگردان احتمال خوابیدگی بوته های افتابگردان به خصوص در ارقام پابلند بیشتر است. بخش بزرگی از خوابیدگی بوته ها در اثر خوابیدگی ریشه می باشد چون بار سنگین طبق و فقدان حمایت به علت مرطوب بودن خاک محیط ریشه موجب خوابیدگی بوته ها ی افتابگردان می شوند. جمعیت گیاهی 60 تا 70 هزار بوته در هکتار در کشت ابی افتابگردان با فاصله بین ردیف 75 سانتیمتر توصیه می

مطالعات انجام‌شده نشان داده است که در بسیاری از مناطق خشک معمولاً از آب‌های شور برای مصارف کشاورزی استفاده می‌شود. آب‌هایی با شوری 6000 میلی‌گرم در لیتر TDS را می‌توان در تولید بعضی از محصولات زراعی به کار برد اما به منظور ادامه پایدار آبیاری با آب شور، حفظ یک بیلان و تعادل شوری مطلوب در سطح مزرعه‌ای و منطقه‌ای حائز اهمیت است. برای دستیابی به یک تعادل مناسب در سطح شوری محیط رشد، به زهکشی و وضع مناسب زه‌آب‌ها نیاز می‌باشد. خاک‌هایی که از زهکشی مناسب و کافی برخوردارند در بلند مدت از مشکلات ناشی از شوری در امان خواهند ماند. محدوده‌ای که یک آب شور می‌تواند برای تولید محصول زراعی به کار رود به کیفیت و در دسترس بودن آن و همچنین فراهم بودن یک منبع آب با کیفیت خوب بستگی دارد. برای تعیین عوامل کیفی مانند EC ،SAR و بر به تکنیک‌های نمونه‌برداری و تجزیه و تحلیل استاندارد آب به طور دوره‌ای نیاز است (هاشمی‌نیا،1383).

منطقه اقلیمی و نوع توپوگرافی زمین شاید تنها و مهم‌ترین عاملی باشد که پایداری بلند مدت کشاورزی فاریاب را در منطقه‌ای رقم بزند. اگر هیچ خروجی زهکشی طبیعی یا مصنوعی وجود نداشته باشد مدیریت خوب آب در سطح مزرعه بی‌نتیجه خواهد ماند. آبیاری بدون وقفه برای هزاران سال در دلتای نیل شاید بیشتر به دلیل محل آن باشد...

 1-      روشهاي مستقيم (لأيسيمتر )

2-      بكارگيري تبخير سنج ها

3-      استفاده از روابط تجربي ورياضي

روشهاي مستقيم (لأيسيمتر)

عبارتند از مخازني كه در خاك مزرعه نصب مي شوند وبا استفاده از بيلأن رطوبتي خاك ، تبخيروتعرق گياه را اندازه گيري مي كنند . لأيسيمترها دقيقترين روش براي اندازه گيري تبخير وتعرق است وبه دودسته تقسيم ميشوند :

الف- لأيسيمترهاي وزني 

به زبان ساده میتوان گفت زهکشی خارج کردن آب و املاح اضافی از بستر و یا عمق خاک است .در کشاورزی هدف از زهکشی ، بیشتر فراهم کردن محیطی مناسب برای رشد ریشه گیاه است ( از نظر تهویه و شوری)  در تعریفی جامع تر میتوان گفت زهکشی به معنی خارج شدن طبیعی یا مصنوعی آب مازاد از یک منطقه بوده و از مباحث بنیادی هیدرولوژی مهندسی است .  

اهمیت زهکشی : هر وقت زمین را آبیاری میکنیم سطح آب سفره زیرزمینی بالا می آید و امر تهویه در منطقه ریشه با مشکل مواجه میشود ضمنا تجمع املاح نیز باعث ایجاد شوری در خاک میگردد .

 مسائلی که به خاطر عدم تهویه در خاک بوجود می آیند :

1-کاهش تنفس ریشه و موجودات زنده

2-کاهش نفوذپذیری و حرکت کند املاح در خاک