علف های هرز جزء محدود کنندهای اصلی عملکرد محصولات زراعی در اکثر سیستم های کشاورزی و بخصوص سیستم ارگانیک هستند. در سیستم کشاورزی مرسوم، علف های هرز توسط علفکش ها کنترل می شوند اما این فعالیت نگرانی هایی را در مورد سلامت انسان و محیط در پی داشته است. استفاده گسترده از علفکش ها یک مشکل جدید به نام علف های هرز مقاوم به علفکش به وجود آورده است(2).

اثرات آللوپاتی، ناشی از مواد بازدارنده ای است که بصورت مستقیم توسط گیاهان زنده به محیط وارد شده اند یا شامل تمامی ترشحات ریشه، مواد حاصل از آبشویی، تبخیر و بقایای گیاهی تجزیه شده، می باشد. Whittaker و Feeuy مواد سمی گیاهی را آللوکمیکال نامیدند. استفاده از آللوپاتی برای کنترل علف های هرز مطالعات زیادی را در چند دهه گذشته بخود اختصاص داده است(7).

گندم یکی از غذاهای اصلی در جهان است که آزمایشات بین المللی زیادی برای ارزیابی توانایی آللوپاتیک آن در جلوگیری از رشد علف هرز در جهان صورت گرفته است. اولین بررسی ها در اواخر دهه 1960 نشان داد که آللوپاتی بقایای گندم در بین ارقام متفاوت است(6). گیاهچه ها، کاه وکلش و عصاره آبی بقایای گندم باعث بروز اثرات آللوپاتی بروی رشد تعدادی از علف های هرز می شود.

چكيده

به منظور بررسي اثر فاصله بوته بر عملكرد و اجزای عملكرد چهار رقم آفتابگردان، آزمايشي بصورت فاكتوريل در قالب طرح بلوكهاي كامل تصادفي درسه تكرار  در دانشكده كشاورزي دانشگاه بوعلي سينا در محل مركز تحقيقات كشاورزي و منابع طبيعي همدان به اجرا در آمد. تيمارهاي آزمايشي شامل چهار رقم آفتابگردان آذرگل، زاريا، رکورد و مهر از ارقام اصلاح شده روغني، و چهار فاصله بوته 30 ، 25 ، 20 و 15 سانتي متر در روي رديف هاي كاشت به فاصله 65 سانتي متر كه به ترتيب تراكم هايي معادل  51280، 61530، 76920 و 102560 بوته در متر مربع را شامل شدند. در اين آزمايش صفاتي نظير عملكرد دانه، عملكرد بيولوژيك، شاخص برداشت، تعداد دانه خالي در طبق و اجزای عملكرد شامل تعداد دانه پر در هر طبق و وزن صد دانه اندازه گيري و محاسبه شد. نتايج نشان داد كه اثر رقم بر عملكرد دانه، شاخص برداشت، وزن صددانه و تعداد دانه خالي در طبق بسيار معني دار بود، در حاليكه عملكرد بيولوژيك و تعداد دانه پر در طبق تحت تاثير رقم قرار نگرفتند. عملكرد دانه، عملكرد بيولوژيك و وزن صد دانه بطور بسيار معني داري تحت تاثير فاصله بوته قرار گرفتند، بيشترين و كمترين عملكرد دانه به ترتيب به ميزان 4421 و 3515 كيلوگرم در هكتار به ارقام آذرگل و زاريا اختصاص داشت . اثر فاصله بوته بر تعداد دانه پر معني دار و بر شاخص برداشت و تعداد دانه خالي در طبق غير معني دار بود، با كاهش فاصله بوته، عملكرد دانه و عملكرد بيولوژيك افزايش و تعداد دانه پر در طبق و وزن صد دانه کاهش يافتند، اثر متقابل رقم و فاصله بوته نيز بر عملكرد دانه ، عملكرد بيولوژيك و تعداد دانه پر و خالي در طبق معني دار بود، بيشترين و كمترين عملكرد دانه به ترتيب به ميزان 5163 و 2380 کيلو گرم در هکتار به رقم آذرگل در فاصله بوته 15 سانتي متر و رقم ركورد در فاصله بوته 30 سانتي متر اختصاص داشت.

وضعيت آب و هوايی ديمزارهای کشور قابل پيش بينی نبوده بطوريکه تغييرات آن در چند سال گذشته وسيع و از خشکسالی شديد تا سالهای پر باران و از زمستانهای خيلی سرد و بهار خنک تا زمستان معتدل و بهار گرم وجود داشته است. همين امر سبب شده است تا کشاورزی در اين مناطق همراه با ريسک بوده و توليدات زراعی تابع مستقيمی از شرايط اقليمی گردد. با توجه به وجود عوامل جوی غير قابل کنترل، مديريت مزارع ديم مشکل و به همان نسبت پاسخ محصولات به آن تعيين کننده است. با اعمال مديريت صحيح زراعی می توان در سالهای مطلوب به پتانسيل توليد نزديک و در سالهای نا مطلوب اثرات فاکتورهای محيطی را کاهش و توليد منطقی داشت.

کشورمان جزء مناطق خشک و نيمه خشک جهان بوده و 54% اراضی قابل کشت کشور بصورت ديم می باشد. مناطق مختلف آب و هوايی کشور از نظر کشاورزی به چهار منطقه تقسيم شده است که شامل : 1- اقليم گرم و مرطوب سواحل درياي خزرکه دارای متوسط حداكثر درجه حرارت 37 ، متوسط حداقل درجه حرارت 7-  و تعداد روزهاي يخبندان حدود يكماه و متغير است.

  چكيده  :

نخود در رقابت با علف­هاي هرز ضعيف بوده و دسترسي به علف­كش­های بعد از كاشت مخصوصاً عليه علف­هاي هرز پهن برگ با محدوديت روبرو است. به منظور بررسي پتانسیل آللوپاتیک پسمانهای جو روی کنترل علف­هرز و رشد نخود در زراعت نخود ديم انتظاري، آزمايشي در شهرستان اروميه با کاربرد تيمارهاي شاهد بدون كنترل، شاهد با وجين دستي طي دو مرحله ، كنترل شيميايي و مخلوط كردن پسمانهای جو در کرتهای نخود به ميزان4/2 و 8/4  تن در هكتار براساس طرح آماري بلوكهاي كامل تصادفي در 4 تكرار انجام قرار گرفت. علف­های هرز مورد بررسی عبارت بودند از: شيرسگ Euphorbia spp. ،گل گندم Centaura depressa ، گوش خرگوش Conringia orientalis ، و هفت­بند Polygonum aviculare . ارزيابي­ها شامل تعيين تعداد بوته نخود در واحد سطح، شمارش وتعيين وزن تر علف هاي هرز غالب وعملكرد محصول بودند. نتايج اين بررسي نشان مي­دهد بين تيمارها از نظر تعداد بوته نخود در واحد سطح نسبت به شاهد تفاوت معنی داری وجود نداشته و بقایای جو بر پیدایش جوانه و رشد علف­هرز اثر بازدارنده دارد. داده های حاصل از  مقايسه ميانگين­ها بيانگر اين است وجين دستي اختلاف معني داري با تيمارهای دیگر داشته و انجام وجين دستي موجب افزايش محصول به ميزان 186 درصدنسبت به شاهد بدون كنترل می­گردد. 

چكيده :

به منظور بررسي واكنش ژنوتيپ‌هاي مختلف نخود نسبت به تنش خشكي و تعيين ژنوتيپ‌هاي مقاوم, اين آزمايش  با 18 ژنوتيپ نخود تيپ كابلي به همراه 2 شاهد حساس به خشكي ( ILC 3279) و شاهد محلي جم (جمعاً 20 ژنوتيپ) در قالب طرح آماري بلوكهاي كامل تصادفي در 3 تكرار بصورت دو آزمايش جداگانه در دو شرايط آبي و ديم در سال زراعي 81-80 در ايستگاه تحقيقات كشاورزي ديم مراغه به مرحله اجراء درآمد. به منظور ارزيابي ژنوتيپ‌هاي نخود نسبت به تنش خشكي از شاخص هاي حساسيت به تنش (SSI) , تحمل به تنش (STI) , ميانگين هندسي بهره‌وري (GMP) , تحمل (TOL) و ميانگين بهره وري (MP) استفاده شد. نتايج بررسيها نشان داد كه در هر دو شرايط آبي و ديم, ‌بيشترين عملكرد دانه از شاهد محلي جم و ژنوتيپ ILC 1799 بدست آمد. ارزيابي لاينها از نظر شاخص‌هاي تحمل به تنش نشان داد كه از نظر سه شاخص GMP   ,   STI و MP  شاهد محلي جم و ژنوتيپ‌هاي ILC 1799  و ILC 3101  از بيشترين مقادير برخوردار بوده و به عنوان ژنوتيپ‌هاي مقاوم به خشكي شناخته شدند. همچنين در بين شاخص‌هاي مورد مطالعه 3  شاخصMP   ,   STI و MP  دردو محيط تنش و بدون تنش همبستگي مثبت و بالايي با عملكرد دانه داشته و به عنوان مناسب‌ترين شاخص براي تفكيك و شناسايي ژنوتيپ‌هاي حساس و مقاوم به تنش توصيه گرديدند.

چكيده :

   به منظور دستيابي به ارقام با عملكرد بالا و كيفيت مطلوب، 25 رقم سيب زميني طي دو سال (1382 و 1383) در ايستگاه تحقيقات كشاورزي و منابع طبيعي اردبيل بر اساس طرح بلوك هاي كامل تصادفي در سه تكرار اجرا گرديد. در طي دوران رشد صفات تعداد روز تا 50% گل دهي و غده زايي، تعداد و قطرساقه اصلي، ارتفاع بوته، تعداد و وزن غده در بوته، وزن و تعداد غده در اندازه هاي مختلف بذري (كوچك تراز 35، بين 55-35 و بزرگ تر از 55 ميلي متر) و پس از برداشت عملكرد غده، درصد ماده خشك و نشاسته، ميزان قند هاي احيايي, وزن مخصوص, رنگ پوست و گوشت غده اندازه گيري شد. نتايج تجزيه واريانس مركب نشان داد كه بين ارقام از لحاظ صفات عملكرد غده، ارتفاع بوته، تعداد غده كوچك تر از 35 ميلي متر, تعداد و قطر ساقه اصلي، تعداد روز تا 50 درصد گلدهي و غده زايي اختلاف معني داري وجود دارد. ارقام اسپريت، بانبا, ماريلا, شانون, جلي, اطلس, آلمرا, پاملا و آنا به ترتيب 11/50, 56/46, 47/43, 36/41, 22/41, 05/41, 53/40, 45/40 و 33/40 تن در هكتار از بيشترين عملكرد غده برخودار بودند. رابطه عملكرد غده با ارتفاع بوته، وزن غده در بوته، تعداد و وزن غده بزرگ تر از 55 ميلي متر مثبت و معني دار بود. از نظر ميزان قند هاي احيايي در ارقام آنا و پاملا كمترين مقدار مشاهده شد. بيشترين مقدار نشاسته را ارقام اسپيريت, اطلس و ماريلا به خود اختصاص دادند و براي صنعت نشاسته توصيه مي شود. رقم ماريلا داراي بيشترين ماده خشك, بالاترين وزن مخصوص و كمترين قند احيايي داشت بدين لحاظ براي مصرف سرخ كردن مثل چيپس و خلال مناسب مي باشد. ارقام بانبا, شانون, آلمرا و جلي داراي كمترين مقدار ماده خشك بوده و براي صنعت كنسرو سازي مناسب هستند.

درحالی که محصولات co2جذب شده درگیاهان به صورت پلی ساکاریدoligoتشکیل شده است بطوریکه درفصل 9بحث نمودیم اسیدآمینه هامحصولات جذبی نیترات راکه ذخیره شده اند بطوریکه این نوع پروتین ذخیره ای مخصوص پروتین هاست اغلب فعالیت enzymaticدرسلول مدت ها پروتین ساختاری توسط یک غشاجداقرارداده شده اندوendomembranceازشبکه آندوپلاسمی ودستگاه گلژی یاواکوئل ها مشتق شده اندپروتینهای ذخیره ای درسیب زمینی هم درواکوئل ذخیره شده اندوناشی بشودوریشه های آنهادربذرها ذخیره شده اندوtubersandهم درکامبیوم تنهادرطی زمستان که شکل گیری تندندارنددرجوانه های تخم داروتنه درختان وجوانه هاامکان بدهند درغلات پروتینهای ذخیره ای،دراندوسپرم واقع شده اندوبذوردرلپه هاکه بیشترازنیام بذرمیدهد درحالی که غلات مقدارپروتینش به 10%تا15%ازوزن خشک ودرمقداری بقولات آن به بالای 40-50ودرحدود85%ازاین پروتین هستند
پروتین های ذخیره ای اساس تغذیه انسان است:به هرحال درپروتینهای ذخیره ای گیاهان محتوی اسیدآمینه های ضروری خاص برای تغذیه انسانها هستندکه درحیوانات کمتراست درغلات برای مثال پروتین ذخیره ای تریپتوفان میباشدبنابراین درانسانهایی که کاملاگیاه خوارهستندکمبوداسیدآمینه که موجب خسارت ذهنی وفیزیکی به خصوص دربچه هامنجرشودکمتردارنداین مسئله درخوک وخوراک طیورهم میتواندباشددرمهندسان ژنتیک گیاهی دریک پژوهش به منظوربهترشدن نسبت اسیدآمینه وپروتینهای ذخیرهای درمحصولات خرمن توسط دانشمندان علاقه منددرپروتین گیاهی بوسیله دانشمندان ایتالیایی درسال1745صورت گرفتکه قبلاپروتین راازگندم جداکرده بودند

خصوصیات گیاهی: آفتابگردان با نام علمی Helianthus annuus L . گیاهی است یكساله از تیره مركبه Compositae كه بصورت بوته ای استوار رشد می كند . طول دوره رشد آفتابگردان بسته به رقم و كلیه عوامل محیطی از 90 تا 150 روز می باشد .
آفتابگردان ریشه مستقیم و توسعه یافته ای دارد كه پتانسیل نفوذ آن در خاك به سه متر می رسد .

پهنك برگهای كه در معرض نور است همراه با خورشید تغییر جهت داده و همواره به حالت تقریباً عمود بر اشعه آفتاب قرار می گیرد . پهنك برگ هنگام صبح بسوی شرق ،‌هنگام غروب بطرف غرب و ظهر رو به بالا می باشد .

گل آذین آفتابگردان طبق یا كپه ای است .

لقاح به دلیل اینكه پرچمها زودتر بلوغ می یابد غالباً از نوع دگرگشنی است .

میوه آفتابگردان نوعی فندقه است كه در اینجا با دانه مترادف گرفته می شود .

1ـ گندم آبي: (triticum gestivuml)