1- غلات: گياهاني از تيره ي غلات هستند كه به منظور توليد دانه كشت ميگردند. دانه ي حاصله عمدتا به مصرف تغذيه انسان يا دام مي رسد مثل گندم، جو ... دانهي اين گياهان از نظر نشاسته غني و از لحاظ پرتئين نسبتا فقير مي باشد.

2- حبوبات: گياهاني از تيره ي بقولات هستند كه براي توليد دانه كشت مي شوند. دانه ي حاصله عمدتا به مصرف انسان مي رسد مثل لوبيا، نخود و .... دانه هاي حبوبات از نظر پرتئين غني مي باشند.

3- گياهان روغني: گياهاني از تيره هاي مختلف هستند كه جهت روغن گيري از دانه ي توليدي كشت مي شوند مثل پنبه، كتان ، لوبياي روغني و ....

4- گياهاعلوفه اي: گياهاني از تيره هاي مختلف هستند كه جهت استفاده از قسمت هاي هوايي ( به صورت تازه ،خشك و يا سيلو شده) در تغذيه ي دام كشت مي گردند. مانند ذرت علوفه اي ، علف سودان و....

غلات سازگاری با شرايط محيط پيداميكند برای مثال گندم وجو , مناسب برای مناطق نيمه خشك است. مناطق نيمه خشك مناطقی هستندكه ميزان بارندگی آن بين 254 تا 508 mm است (مناسب كشت ديم) . افزايش باران تابيش از 650 ميليمترباعث كاهش رشد خواهد شد . درمناطقی كه كمتر از 254 mm باران باشد بايدكشت آبی بكنيم .درمناطق نيمه خشك با بارش 254 mm ، بعلت پراكندگی نامناسب باران، كشت ديم بكارنميرود . مقداربارندگی موردنياز برای كشت گندم وجو بصورت ديم حداقل 300mm است . درمناطق پرباران بهتر است ذرت و برنج كشت گردد.درمناطقی كه بيشتر از 1000 ميليمتر باران باشد ميتوانيم برنج رابصورت ديم بكاريم . توجه : منظور از مقدارmm باران موردنياز، مقداربارندگی دردوره رشد است نه درسال . ارزن درشرايط گرم وخشك ( 200mmباران) وغيرحاصلخيزی زمين رشد ميكندودرصورت افزايش باران ياآبياری، تنش آب خفتگی برای ارزن ايجاد ميشود . Water Lodging Stress اين اصطلاح برای گياهانی است كه زياد درمعرض آب قرارگيرند لذاقادربه تنفس ريشه ای نبوده وگياه دچار تنش شده وزرد ميشود. مصرف بيش ازحدموادغذايی نيزباعث خوابيدگی گياه ميشود. درصدپروتئين درغلات 10 تا 12% ودرحبوبات 35% است . حبوبات نيز تريبتوفان و سيستئين ندارند. درنتيجه بهترين غذای مصرفی برای انسان مخلوطی از غلات وحبوبات است . اهميت غلات : 1 - تامين انرژی وكالری مورد نياز انسان (مهمترين اهميت)بدليل وجود 70 تا 75% نشاسته .

چکیده

لوبیا از خانواده  جبوبات جزو گیاهانی است که توسط انسان درقدیم الایام کشت می شده و هم اکنون سطح زیر کشت این محصول درجهان 27235000هکتارو متوسط عملکرد آن 658 کیلو گرم درهکتارمی باشد. به نظرمتخصصین علم زراعت, پتانسیل عملکرد این محصول تا مرز5 تن درهکتارهم قابل افزایش است.براساس آمارهای موجود, اراضی زیرسطح کشت لوبیادرجهان, 40 درصد مربوط به کشورهای آسیایی و حدود26/12درصد  درایران(935هزارهکتار) بعد ازدومحصول نخود (46/61)وعدس (24/21)قراردارد.کشت محصول لوبیادراستان چهارمحال و بختیاری نیزباسطح 6930هکتاروتولید16042تن وعملکرد  2314 کیلوگرم درهکتار ازویژگی خاصی برخوردارمی باشد. برای این منظور, پژوهش حاضرابتدااقدام به بررسی مزیت نسبی فعالیت های اقتصادی استان بااستفاده ازشاخص آشکارشده بالاسا)  ( RCA و ضریب مکانی نموده است بطوریکه یافته های تحقیق نشان می دهد دربخش کشاورزی ومخصوصا قسمت زراعت , اشتغال وتولید دارای بالاترین مزیت نسبی است . با توجه به استعدادهای موجوددر منطقه , امکان گسترش کشت این محصول هم دربین زارعین وجود دارد. بهمین منظور, ده رقم ازارقام معمولی لوبیا درشرایط عادی وتنش کمبود آب (دردوحالت رویشی وزایشی) مورد بررسی قرارداده شده تا بهترین رقم راکه ازنظراقتصادی (سطح عملکردواجزاء عملکرد)

علف های هرز جزء محدود کنندهای اصلی عملکرد محصولات زراعی در اکثر سیستم های کشاورزی و بخصوص سیستم ارگانیک هستند. در سیستم کشاورزی مرسوم، علف های هرز توسط علفکش ها کنترل می شوند اما این فعالیت نگرانی هایی را در مورد سلامت انسان و محیط در پی داشته است. استفاده گسترده از علفکش ها یک مشکل جدید به نام علف های هرز مقاوم به علفکش به وجود آورده است(2).

اثرات آللوپاتی، ناشی از مواد بازدارنده ای است که بصورت مستقیم توسط گیاهان زنده به محیط وارد شده اند یا شامل تمامی ترشحات ریشه، مواد حاصل از آبشویی، تبخیر و بقایای گیاهی تجزیه شده، می باشد. Whittaker و Feeuy مواد سمی گیاهی را آللوکمیکال نامیدند. استفاده از آللوپاتی برای کنترل علف های هرز مطالعات زیادی را در چند دهه گذشته بخود اختصاص داده است(7).

گندم یکی از غذاهای اصلی در جهان است که آزمایشات بین المللی زیادی برای ارزیابی توانایی آللوپاتیک آن در جلوگیری از رشد علف هرز در جهان صورت گرفته است. اولین بررسی ها در اواخر دهه 1960 نشان داد که آللوپاتی بقایای گندم در بین ارقام متفاوت است(6). گیاهچه ها، کاه وکلش و عصاره آبی بقایای گندم باعث بروز اثرات آللوپاتی بروی رشد تعدادی از علف های هرز می شود.

چكيده

به منظور بررسي اثر فاصله بوته بر عملكرد و اجزای عملكرد چهار رقم آفتابگردان، آزمايشي بصورت فاكتوريل در قالب طرح بلوكهاي كامل تصادفي درسه تكرار  در دانشكده كشاورزي دانشگاه بوعلي سينا در محل مركز تحقيقات كشاورزي و منابع طبيعي همدان به اجرا در آمد. تيمارهاي آزمايشي شامل چهار رقم آفتابگردان آذرگل، زاريا، رکورد و مهر از ارقام اصلاح شده روغني، و چهار فاصله بوته 30 ، 25 ، 20 و 15 سانتي متر در روي رديف هاي كاشت به فاصله 65 سانتي متر كه به ترتيب تراكم هايي معادل  51280، 61530، 76920 و 102560 بوته در متر مربع را شامل شدند. در اين آزمايش صفاتي نظير عملكرد دانه، عملكرد بيولوژيك، شاخص برداشت، تعداد دانه خالي در طبق و اجزای عملكرد شامل تعداد دانه پر در هر طبق و وزن صد دانه اندازه گيري و محاسبه شد. نتايج نشان داد كه اثر رقم بر عملكرد دانه، شاخص برداشت، وزن صددانه و تعداد دانه خالي در طبق بسيار معني دار بود، در حاليكه عملكرد بيولوژيك و تعداد دانه پر در طبق تحت تاثير رقم قرار نگرفتند. عملكرد دانه، عملكرد بيولوژيك و وزن صد دانه بطور بسيار معني داري تحت تاثير فاصله بوته قرار گرفتند، بيشترين و كمترين عملكرد دانه به ترتيب به ميزان 4421 و 3515 كيلوگرم در هكتار به ارقام آذرگل و زاريا اختصاص داشت . اثر فاصله بوته بر تعداد دانه پر معني دار و بر شاخص برداشت و تعداد دانه خالي در طبق غير معني دار بود، با كاهش فاصله بوته، عملكرد دانه و عملكرد بيولوژيك افزايش و تعداد دانه پر در طبق و وزن صد دانه کاهش يافتند، اثر متقابل رقم و فاصله بوته نيز بر عملكرد دانه ، عملكرد بيولوژيك و تعداد دانه پر و خالي در طبق معني دار بود، بيشترين و كمترين عملكرد دانه به ترتيب به ميزان 5163 و 2380 کيلو گرم در هکتار به رقم آذرگل در فاصله بوته 15 سانتي متر و رقم ركورد در فاصله بوته 30 سانتي متر اختصاص داشت.

وضعيت آب و هوايی ديمزارهای کشور قابل پيش بينی نبوده بطوريکه تغييرات آن در چند سال گذشته وسيع و از خشکسالی شديد تا سالهای پر باران و از زمستانهای خيلی سرد و بهار خنک تا زمستان معتدل و بهار گرم وجود داشته است. همين امر سبب شده است تا کشاورزی در اين مناطق همراه با ريسک بوده و توليدات زراعی تابع مستقيمی از شرايط اقليمی گردد. با توجه به وجود عوامل جوی غير قابل کنترل، مديريت مزارع ديم مشکل و به همان نسبت پاسخ محصولات به آن تعيين کننده است. با اعمال مديريت صحيح زراعی می توان در سالهای مطلوب به پتانسيل توليد نزديک و در سالهای نا مطلوب اثرات فاکتورهای محيطی را کاهش و توليد منطقی داشت.

کشورمان جزء مناطق خشک و نيمه خشک جهان بوده و 54% اراضی قابل کشت کشور بصورت ديم می باشد. مناطق مختلف آب و هوايی کشور از نظر کشاورزی به چهار منطقه تقسيم شده است که شامل : 1- اقليم گرم و مرطوب سواحل درياي خزرکه دارای متوسط حداكثر درجه حرارت 37 ، متوسط حداقل درجه حرارت 7-  و تعداد روزهاي يخبندان حدود يكماه و متغير است.

  چكيده  :

نخود در رقابت با علف­هاي هرز ضعيف بوده و دسترسي به علف­كش­های بعد از كاشت مخصوصاً عليه علف­هاي هرز پهن برگ با محدوديت روبرو است. به منظور بررسي پتانسیل آللوپاتیک پسمانهای جو روی کنترل علف­هرز و رشد نخود در زراعت نخود ديم انتظاري، آزمايشي در شهرستان اروميه با کاربرد تيمارهاي شاهد بدون كنترل، شاهد با وجين دستي طي دو مرحله ، كنترل شيميايي و مخلوط كردن پسمانهای جو در کرتهای نخود به ميزان4/2 و 8/4  تن در هكتار براساس طرح آماري بلوكهاي كامل تصادفي در 4 تكرار انجام قرار گرفت. علف­های هرز مورد بررسی عبارت بودند از: شيرسگ Euphorbia spp. ،گل گندم Centaura depressa ، گوش خرگوش Conringia orientalis ، و هفت­بند Polygonum aviculare . ارزيابي­ها شامل تعيين تعداد بوته نخود در واحد سطح، شمارش وتعيين وزن تر علف هاي هرز غالب وعملكرد محصول بودند. نتايج اين بررسي نشان مي­دهد بين تيمارها از نظر تعداد بوته نخود در واحد سطح نسبت به شاهد تفاوت معنی داری وجود نداشته و بقایای جو بر پیدایش جوانه و رشد علف­هرز اثر بازدارنده دارد. داده های حاصل از  مقايسه ميانگين­ها بيانگر اين است وجين دستي اختلاف معني داري با تيمارهای دیگر داشته و انجام وجين دستي موجب افزايش محصول به ميزان 186 درصدنسبت به شاهد بدون كنترل می­گردد. 

چكيده :

به منظور بررسي واكنش ژنوتيپ‌هاي مختلف نخود نسبت به تنش خشكي و تعيين ژنوتيپ‌هاي مقاوم, اين آزمايش  با 18 ژنوتيپ نخود تيپ كابلي به همراه 2 شاهد حساس به خشكي ( ILC 3279) و شاهد محلي جم (جمعاً 20 ژنوتيپ) در قالب طرح آماري بلوكهاي كامل تصادفي در 3 تكرار بصورت دو آزمايش جداگانه در دو شرايط آبي و ديم در سال زراعي 81-80 در ايستگاه تحقيقات كشاورزي ديم مراغه به مرحله اجراء درآمد. به منظور ارزيابي ژنوتيپ‌هاي نخود نسبت به تنش خشكي از شاخص هاي حساسيت به تنش (SSI) , تحمل به تنش (STI) , ميانگين هندسي بهره‌وري (GMP) , تحمل (TOL) و ميانگين بهره وري (MP) استفاده شد. نتايج بررسيها نشان داد كه در هر دو شرايط آبي و ديم, ‌بيشترين عملكرد دانه از شاهد محلي جم و ژنوتيپ ILC 1799 بدست آمد. ارزيابي لاينها از نظر شاخص‌هاي تحمل به تنش نشان داد كه از نظر سه شاخص GMP   ,   STI و MP  شاهد محلي جم و ژنوتيپ‌هاي ILC 1799  و ILC 3101  از بيشترين مقادير برخوردار بوده و به عنوان ژنوتيپ‌هاي مقاوم به خشكي شناخته شدند. همچنين در بين شاخص‌هاي مورد مطالعه 3  شاخصMP   ,   STI و MP  دردو محيط تنش و بدون تنش همبستگي مثبت و بالايي با عملكرد دانه داشته و به عنوان مناسب‌ترين شاخص براي تفكيك و شناسايي ژنوتيپ‌هاي حساس و مقاوم به تنش توصيه گرديدند.

چكيده :

   به منظور دستيابي به ارقام با عملكرد بالا و كيفيت مطلوب، 25 رقم سيب زميني طي دو سال (1382 و 1383) در ايستگاه تحقيقات كشاورزي و منابع طبيعي اردبيل بر اساس طرح بلوك هاي كامل تصادفي در سه تكرار اجرا گرديد. در طي دوران رشد صفات تعداد روز تا 50% گل دهي و غده زايي، تعداد و قطرساقه اصلي، ارتفاع بوته، تعداد و وزن غده در بوته، وزن و تعداد غده در اندازه هاي مختلف بذري (كوچك تراز 35، بين 55-35 و بزرگ تر از 55 ميلي متر) و پس از برداشت عملكرد غده، درصد ماده خشك و نشاسته، ميزان قند هاي احيايي, وزن مخصوص, رنگ پوست و گوشت غده اندازه گيري شد. نتايج تجزيه واريانس مركب نشان داد كه بين ارقام از لحاظ صفات عملكرد غده، ارتفاع بوته، تعداد غده كوچك تر از 35 ميلي متر, تعداد و قطر ساقه اصلي، تعداد روز تا 50 درصد گلدهي و غده زايي اختلاف معني داري وجود دارد. ارقام اسپريت، بانبا, ماريلا, شانون, جلي, اطلس, آلمرا, پاملا و آنا به ترتيب 11/50, 56/46, 47/43, 36/41, 22/41, 05/41, 53/40, 45/40 و 33/40 تن در هكتار از بيشترين عملكرد غده برخودار بودند. رابطه عملكرد غده با ارتفاع بوته، وزن غده در بوته، تعداد و وزن غده بزرگ تر از 55 ميلي متر مثبت و معني دار بود. از نظر ميزان قند هاي احيايي در ارقام آنا و پاملا كمترين مقدار مشاهده شد. بيشترين مقدار نشاسته را ارقام اسپيريت, اطلس و ماريلا به خود اختصاص دادند و براي صنعت نشاسته توصيه مي شود. رقم ماريلا داراي بيشترين ماده خشك, بالاترين وزن مخصوص و كمترين قند احيايي داشت بدين لحاظ براي مصرف سرخ كردن مثل چيپس و خلال مناسب مي باشد. ارقام بانبا, شانون, آلمرا و جلي داراي كمترين مقدار ماده خشك بوده و براي صنعت كنسرو سازي مناسب هستند.